Nieuw wetsvoorstel
Een voorgenomen wetswijziging kan de alimentatieberekening in samengestelde gezinnen ingrijpend veranderen.
Wanneer ouders uit elkaar gaan, wordt bij de berekening van kinderalimentatie gekeken welke onderhoudsplichtige personen moeten bijdragen in de kosten van de kinderen. In een samengesteld gezin kan daar nu ook een stiefouder bij horen. Dat leidt in de praktijk geregeld tot verbaasde reacties: waarom zou een stiefouder financieel verantwoordelijk zijn voor een kind dat twee eigen ouders heeft? De wetgever wil deze situatie veranderen. In het conceptwetsvoorstel ‘Wet bescherming vermogen in het familierecht’ wordt voorgesteld de wettelijke onderhoudsplicht van stiefouders af te schaffen. Als het voorstel wet wordt, kan dit belangrijke gevolgen hebben voor de berekening van kinderalimentatie in samengestelde gezinnen.
Hoe is het nu geregeld?
Op dit moment kan een stiefouder onderhoudsplichtig zijn voor de kinderen van de echtgenoot of geregistreerde partner die tot het gezin behoren. Die verplichting geldt voor minderjarige kinderen en jongmeerderjarigen tot 21 jaar. De stiefouder kan daardoor naast de beide juridische ouders worden betrokken bij de verdeling van de kosten van het kind. Opvallend is dat deze verplichting alleen geldt wanneer de ouder en stiefouder met elkaar zijn getrouwd of een geregistreerd partnerschap hebben. Een samenwonende nieuwe partner heeft deze wettelijke onderhoudsplicht niet. Twee vergelijkbare samengestelde gezinnen kunnen daardoor juridisch verschillend worden behandeld.
Waarom wil de wetgever dit veranderen?
Volgens de toelichting op het wetsvoorstel maakt de onderhoudsplicht van stiefouders alimentatieberekeningen complex en kwetsbaar. Soms zijn drie of zelfs meer personen onderhoudsplichtig. Van al deze personen moeten dan de financiële draagkracht en onderlinge verhouding worden beoordeeld.
Bovendien kan de regeling tot extra spanning leiden. Een stiefouder kan financieel betrokken raken bij een conflict tussen voormalige partners, terwijl die stiefouder geen juridische ouder is. De wetgever verwacht dat afschaffing van de onderhoudsplicht de berekening eenvoudiger maakt, de ongelijkheid tussen getrouwde en samenwonende stiefouders wegneemt en de kans op conflicten vermindert.
Wat verandert er als het voorstel doorgaat?
De beide ouders blijven in beginsel verantwoordelijk voor de kosten van hun kind.
De nieuwe echtgenoot of geregistreerde partner van een ouder wordt niet langer alleen vanwege het stiefouderschap als extra onderhoudsplichtige meegenomen.
Dat betekent niet automatisch dat iedere alimentatieberekening hetzelfde blijft. Wanneer de bijdrage van een stiefouder wegvalt, moet opnieuw worden bekeken hoe de kosten over de ouders worden verdeeld en welke draagkracht zij hebben. Afhankelijk van de omstandigheden kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van de kinderalimentatie.
Wat betekent dit voor bestaande afspraken?
Voor bestaande alimentatieafspraken en rechterlijke uitspraken is nog niet duidelijk welke overgangsregels uiteindelijk zullen gelden. Het is daarom te vroeg om ervan uit te gaan dat een huidige bijdrage of berekening automatisch vervalt of verandert. Dat kan pas goed worden beoordeeld wanneer de definitieve wettekst, het overgangsrecht en de datum van inwerkingtreding bekend zijn.
Nog geen geldend recht
De afschaffing is op dit moment een voorstel. De internetconsultatie is afgerond, maar het wetgevingstraject is nog niet voltooid. De Tweede en Eerste Kamer moeten zich nog over het uiteindelijke wetsvoorstel uitspreken. Totdat de wet daadwerkelijk in werking treedt, blijft de huidige onderhoudsplicht van stiefouders bestaan.
Waarom dit nu al bespreken?
Juist bij mediation is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de uitkomst van een rekensom. Wie voelt zich verantwoordelijk voor welke kosten? Welke verwachtingen bestaan er binnen het samengestelde gezin? En welke afspraken blijven werkbaar wanneer de gezinssituatie of de wet verandert?
Heldere uitleg en zorgvuldig vastgelegde afspraken kunnen voorkomen dat financiële onduidelijkheid opnieuw tot strijd leidt. De mogelijke wetswijziging is daarom een goede aanleiding om bestaande afspraken niet overhaast te wijzigen, maar wel bewust te bekijken of zij nog passend en toekomstbestendig zijn.
Tot slot
De voorgestelde afschaffing kan de positie van stiefouders aanzienlijk veranderen. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt hetzelfde: kinderen moeten kunnen rekenen op voldoende financiële ondersteuning van hun ouders. Of en wanneer de nieuwe regeling wordt ingevoerd, is nog niet bekend. Zodra daarover meer duidelijkheid bestaat, is het verstandig om te beoordelen welke gevolgen dit heeft voor bestaande en nieuwe alimentatieafspraken.
Bronnen
Internetconsultatie: Wet bescherming vermogen in het familierecht (consultatie gesloten op 10 juni 2025). Wetgevingskalender: Wet bescherming vermogen minderjarigen en enige andere onderwerpen in het familierecht van financiële aard.
Dit artikel is informatief en beschrijft een wetsvoorstel. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.




